Chọn thực phẩm tươi sống an toàn cho bữa cơm nhà

Lựa chọn thực phẩm tươi sống chuẩn, cách chọn đồ ăn khi đi chợ

Tác giả: Ngọc Thu - Người Lan Tỏa Vị Xưa

Bác đứng trước sạp cá, thấy con nào cũng bóng, mà chưa biết nhìn vào đâu để chọn con mang về kho cho chắc thịt. Chọn thực phẩm tươi sống dễ hơn khi bác xem từng nhóm theo dấu hiệu riêng, như độ đàn hồi của thịt, mắt và mang cá, cuống và lá rau. Em cũng nhìn cách người bán bày hàng, giữ lạnh và gói riêng đồ sống trước khi mua. Đi một vòng chợ, bác cứ xem rau quả trước, rồi ghé hàng thịt cá sau để đồ dễ hỏng bớt nằm lâu trong giỏ.

Bác mua gì Dấu hiệu nên xem Khi nào nên bỏ qua
Thịt lợn, thịt bò Thịt lợn hơi hồng, thịt bò đỏ tươi, thớ săn và đàn hồi. Thịt có mùi lạ, da bầm, mỡ lợn ngả vàng hoặc thớ có đốm trắng như hạt gạo.
Thịt gia cầm Da nguyên vẹn, màu tự nhiên từ trắng ngà đến vàng tươi. Da bầm, có vết mốc hoặc ngả màu vàng tím, vàng tối.
Cá, tôm, mực Cá mắt trong, mang đỏ hồng. Tôm vỏ sáng. Mực nang thịt trắng, mực ống còn nguyên túi mực. Cá bụng phình, mang có nhớt hoặc hải sản có mùi khác thường.
Rau củ, trái cây và hạt Rau còn cuống, lá nguyên. Quả lành. Loại hạt vốn có vỏ hồng thì chọn vỏ nhẵn, màu đều. Rau có nhiều đốm lạ, quả dập nát hoặc hạt nhăn nheo.
Món chín và đồ hộp Món quay còn nóng, bày trong tủ kính. Hộp nguyên vẹn, nhãn rõ. Món chín bày lộ thiên hoặc có mùi lạ. Hộp phồng, rò rỉ hay hư đường ghép.

Chọn thực phẩm tươi sống ở quầy thịt và gia cầm

Cùng một sạp, có miếng thịt nhìn hồng qua lớp kính nhưng khi người bán lật lên, mặt dưới lại ướt và mềm. Bác muốn chọn miếng mang về luộc hay kho mà vẫn săn thì xem cả mặt cắt lẫn cách thịt được bày. Đi chợ sớm giúp bác có thêm lựa chọn, nhất là lúc cần nhờ cắt riêng phần vừa cho bữa cơm.

  1. Nhìn màu và thớ thịt. Thịt lợn tươi thường hơi hồng, thịt bò có màu đỏ tươi. Bác chọn miếng có thớ săn, phần da mỏng nếu mua phần có da. Da bầm, mỡ lợn ngả vàng hoặc đốm trắng như hạt gạo trong thớ là những dấu hiệu để bác đổi miếng.
  2. Xem độ đàn hồi và ngửi mùi. Bác nhờ người bán ấn nhẹ vào miếng thịt để xem vết lõm có mất đi khi nhấc tay lên. Miếng thịt săn sẽ trở lại dáng cũ, mặt cắt không có mùi lạ. Bác nhìn thêm mặt dưới vì phần đó thường khuất khi thịt nằm trên khay.
  3. Kiểm tra da gia cầm. Với gà, ngan hay vịt, bác tìm con có da kín, lành lặn, màu từ trắng ngà đến vàng tươi. Con còn nguyên đầu thì xem mắt có sáng hay đã vẩn đục. Gặp da vàng thẫm bất thường, ngả tím, có vết bầm hay mốc, bác đổi con khác vì màu da cần được xem cùng tình trạng của cả con.

Bác tránh sạp đặt thịt trong rổ, mẹt hoặc trên giấy sát đất vì thịt dễ dính bụi bẩn. Với món cần thịt xay, em nghiêng về chọn miếng nguyên rồi nhờ xay tại chỗ vì thịt xay sẵn khó xem thớ, khó biết đã để bao lâu và khó rửa. Bác nói ngay lúc chọn: “Bác lấy miếng này, cháu xay riêng giúp bác nhé.”

Xem miếng nguyên dễ hơn.

Chọn thực phẩm tươi sống ở hàng cá và hải sản

Bác thấy cá nằm trên đá, thân còn bóng, nhưng vẫn phân vân mua về hấp hay kho. Với cá, em xem mắt, mang và bụng trước, vì lớp nước trên da dễ làm con cá trông tươi hơn khi nhìn thoáng qua. Gặp cá hoặc tôm bán sống, bác ưu tiên con còn bơi khỏe.

  1. Cá nguyên con. Bác tìm mắt hơi lồi, trong và sáng, mang khép, bên trong đỏ hồng và không nhớt. Thân cá cần chắc, ấn nhẹ rồi buông thì không còn vết lõm. Bụng phình hoặc đã vỡ là dấu hiệu để bác xem con khác.
  2. Tôm, tép, nghêu, sò và ốc. Với tôm tép, bác xem vỏ có sáng, trơn láng và thân còn nguyên dáng. Với nghêu, sò, em chọn con vỏ nguyên, đang khép hoặc khép lại khi chạm nhẹ. Ốc còn sống thường rụt vào khi chạm. Bác bỏ qua mẻ có nhiều con vỡ vỏ hay bốc mùi lạ vì khó chọn ra phần còn tươi.
  3. Mực nang và mực ống. Mực nang nên có phần thịt trắng như mứt dừa. Mực ống bác chọn con cỡ vừa, túi mực chưa vỡ. Nhờ người bán để mực riêng giúp bác dễ thấy nước mực có chảy ra và tránh làm dây sang rau củ trong giỏ.

Nhìn cả con cá, bác dễ chọn hơn.

Định rim mực, bác chọn những con cỡ gần nhau để lúc đảo trên chảo, các miếng chín tương đối đều. Còn khi mua tôm và mực cho bữa cơm chiên, bác để ráo sau sơ chế để chảo bớt đọng nước lúc xào. Em gửi bác hai món dễ lên thực đơn từ quầy hải sản. Cách làm mực tươi rim tỏi ớt và cách làm cơm chiên hải sản.

Cách chọn rau củ quả tươi và rửa trước khi nấu

Một bó rau được tưới nước trông xanh mướt, đến khi mở dây buộc mới thấy lá phía trong đã dập. Bác thử vạch nhẹ bó rau để nhìn cả cuống lẫn mặt lá vì chỗ dập dễ bị che ở giữa. Với trái cây, bác xoay quả xem quanh cuống và mặt dưới vì vết nứt, dập thường khuất khi quả xếp sát nhau.

  1. Lựa rau, quả và hạt. Bác chọn rau còn nguyên cuống, lá không gập dập hay có đốm màu lạ. Bầu, bí xanh, bí đỏ và chuối cũng nên xem kỹ phần vỏ, chọn quả lành lặn và mua ở chỗ có nguồn hàng rõ. Với loại hạt có vỏ hồng, bác tìm hạt vỏ nhẵn, màu hồng đều và bỏ qua hạt nhăn nheo.
  2. Tách lá và rửa kỹ. Rau muống, xà lách, cải xoong, tần ô, cải bẹ xanh, cải ngọt và rau má thường có đất kẹt ở gốc hay kẽ lá. Bác nhặt lá hư, tách bẹ, ngâm cho đất bở ra rồi rửa qua nhiều lượt nước sạch. Đậu đũa, khổ qua và táo cũng cần rửa kỹ, nhất là quanh cuống và các rãnh trên vỏ.
  3. Xả lại trước khi để ráo. Với cải xoong, rau dền hoặc bông cải, bài cũ có mẹo pha 1 đến 2 muỗng cà phê muối vào nước ngâm. Bác vẫn rửa kỹ dưới vòi nước sạch, xòe các bẹ hoặc tách nhánh bông cải để nước cuốn đất ở khe ra. Rau củ và trái cây nên rửa lúc còn nguyên rồi mới gọt vì dao dễ kéo chất bẩn từ vỏ vào phần ruột.

Bác nhìn lại kẽ lá trước khi cho vào rổ. Khi xào hay luộc mà rau đậu bốc mùi khác thường, em khuyên bác dừng dùng vì nêm thêm gia vị chỉ che mùi. Rau đã rửa mà chưa nấu ngay thì để ráo trước khi cất vì nước đọng dễ làm lá úng.

Rửa kỹ cả phần cuống, bác nhé.

Cách mua thịt quay và lạp xưởng cho bữa cơm

Có hôm bác ghé mua miếng lợn quay hay vịt quay cho kịp bữa, màu da lên đẹp khiến bác dễ chọn ngay. Em nhìn chỗ người bán treo thịt trước vì món đã chín cần được che khỏi bụi và để cách đồ sống. Bác chọn miếng còn nóng, treo trong tủ kính, có mùi thơm đặc trưng, thớ thịt săn khô và dính sát vào da.

Miếng thịt treo lộ thiên, da đỏ lòe loẹt, thớ bở hoặc có mùi lạ thì bác bỏ qua. Lúc mua lạp xưởng, em chọn loại đóng bao bì hút chân không còn kín, của nhà sản xuất có thông tin rõ. Bác nhìn đường hàn trên túi vì chỗ hở làm bao bì mất độ kín, rồi đọc hướng dẫn trên nhãn để biết lạp xưởng cần chế biến ra sao.

Món chín đi túi riêng.

Lúc người bán soạn hàng, bác nhờ: “Cháu gói riêng đồ chín giúp bác, bác còn mua cá sống.” Nước cá khó dây sang phần thịt quay khi từng món đã được gói kín và xếp riêng. Về tới bếp, bác dùng đĩa và dao sạch để bày thịt, vì mặt thớt vừa cắt đồ sống dễ làm bẩn món đã chín.

Cách xem bao bì khi mua đồ hộp

Bác lấy một hộp để dành trong bếp, nhìn mặt trước còn đẹp nhưng đáy hộp lại phồng. Em đặt hộp đó xuống vì hộp phồng hoặc rò rỉ là dấu hiệu cần bỏ qua. Khi cầm hộp lên, bác xoay xem cả nắp, đáy và đường ghép, rồi đọc hạn dùng để biết hộp có phù hợp với thời điểm định mở.

Bài cũ nhắc đến hai nắp lõm và tiếng gõ đanh. Các dấu hiệu ấy chỉ giúp bác quan sát hình dáng hộp, còn độ kín cần xem ở đường ghép và tình trạng bao bì. Em khuyên bác bỏ qua mẹo nhúng hộp vào nước 70 đến 80 độ C hoặc đun sôi để thử, vì tiếng gõ, bọt khí hay sự thay đổi của nắp khi nóng đều dễ khiến bác đánh giá nhầm.

Hộp phồng thì bỏ qua.

Hộp đã mở mà có mùi lạ hoặc chất bên trong trào ra bất thường, bác bỏ phần đó đi vì nếm thử cũng không xác định được độ an toàn. Hộp nguyên vẹn thì cất theo nhãn. Với phần đã mở dùng dở, bác đậy kín và bảo quản theo hướng dẫn để tiện kiểm soát lúc dùng tiếp.

Lỗi hay gặp khi đi chợ và cách gỡ

Bác mua đủ rau, cá, thịt, rồi đến lúc dỡ giỏ mới thấy túi cá rỉ nước xuống bó xà lách. Chuyện này dễ gỡ ngay từ lúc người bán cân hàng. Em thường gợi ý bác mua đồ dễ hỏng sau cùng, gói kín và để riêng, vì quãng từ chợ về bếp cũng là lúc nước từ đồ sống dễ dây sang món khác.

Lỗi hay gặp Cách gỡ Vì sao
Chọn thịt chỉ vì mặt trên có màu đẹp. Bác nhờ lật miếng thịt, nhìn mặt cắt và xem độ đàn hồi. Mặt dưới và thớ thịt cho bác thêm dấu hiệu để cân nhắc.
Mua cá trước rồi còn ghé nhiều hàng. Bác ghé quầy cá gần cuối buổi chợ và mang về cất sớm. Cá bớt nằm lâu ngoài chỗ giữ lạnh.
Để rau ăn sống cạnh túi thịt cá. Bác gói kín đồ sống, xếp rau và món chín riêng. Nước từ thịt cá ít có dịp dây sang đồ ăn trực tiếp.
Rửa rau rồi cất khi còn đọng nước. Bác để ráo trước khi cất và xem lại gốc, kẽ lá trước lúc nấu. Nước đọng dễ làm rau úng, nhất là chỗ lá ép sát nhau.

Về tới bếp, bác cất thịt cá chưa nấu vào hộp kín, để ở ngăn mát và xếp thấp hơn món chín. Cách xếp này giúp nước từ đồ sống ít có dịp nhỏ xuống thức ăn bên dưới.

Cất đồ sống trước, bác nhé.

Câu hỏi thường gặp

Cách chọn thịt lợn tươi khi đi chợ là gì?

Em gợi ý bác chọn thịt hơi hồng, thớ săn, không có mùi lạ và đàn hồi sau khi ấn nhẹ. Bác xem cả phần mỡ và da vì mỡ ngả vàng, da bầm hoặc thớ có đốm trắng như hạt gạo là lý do để đổi miếng.

Cách chọn cá tươi khi cá đã nằm trên đá là gì?

Bác nhìn mắt cá có trong, mang có đỏ hồng và bụng còn nguyên hay không. Em xem thêm độ chắc của thân vì cá tươi thường đàn hồi, chỗ ấn nhẹ sẽ trở lại dáng cũ.

Da gà vàng đậm có phải là gà tươi không?

Em khuyên bác xem màu da cùng các dấu hiệu khác. Da lành, màu tự nhiên, mắt còn sáng nếu gà nguyên đầu là những điểm để bác đối chiếu. Da vàng thẫm bất thường, ngả tím, có vết bầm hoặc mốc thì bác đổi con.

Rau ngâm nước muối xong có cần rửa lại không?

Có, bác vẫn xả kỹ bằng nước sạch sau khi ngâm. Em thường nhắc bác tách bẹ và nhìn lại phần gốc vì đất hay nằm trong kẽ lá, nhất là với rau mọc thành bó.

Đồ hộp bị phồng có dùng được không?

Bác bỏ qua hộp phồng, rò rỉ hoặc hở đường ghép. Em khuyên bác bỏ cả hộp đã mở mà thấy trào bất thường hoặc có mùi lạ, vì nếm thử dễ khiến bác đánh giá nhầm.

Còn lăn tăn, bác đổi món.

Nêm và chấm vừa miệng cho bữa cơm nhà

Cá vừa chín, đĩa thịt luộc còn nóng, bác dễ muốn thêm mắm ngay vì sợ cả mâm nhạt. Em thường gợi ý bác nếm phần nước kho bằng thìa sạch sau khi món đã chín, rồi mới thêm từng ít. Bác dặn người đứng bếp: “Nêm nhẹ tay trước, ra mâm ai thích đậm thì chấm thêm.” Chia riêng chén chấm giúp mỗi người lấy vừa miệng, còn phần nước kho vẫn hợp khi chan cơm.

Với bác thích hương cá cơm và vị thanh dịu, Nước Mắm Nhỉ Cá Cơm Than Làng Chài Xưa Chai Nhựa 525ml dùng được để nêm cá kho hoặc chấm trực tiếp. Bác rót một ít ra chén, thử cùng miếng cá rồi mới thêm vì vị khi ăn với cơm sẽ khác lúc nếm riêng. Bác còn phân vân giữa chai dùng nêm và chai để chấm thì em có bài dành cho bữa cơm nhà. Cách chọn nước mắm ngon cho gia đình.

Hôm bày thịt luộc, Nước Mắm Gừng Tỏi Ớt 300g - Làng Chài Xưa tiện cho bác muốn rót chấm ngay. Mắm pha sẵn, thơm gừng và tỏi, có vị cay của ớt. Bác thử chấm nhẹ đầu miếng thịt để xem độ cay có hợp khẩu vị rồi mới rót thêm. Nhà ít ăn cay thì bác chưa cần mua thêm, vì chén mắm quen vẫn dùng được cho bữa đó.

Rót vừa đủ thôi, bác nhé.

Nồi cơm vừa mở nắp, hơi nóng bay qua đĩa cá, người ngồi gần tay chuyền chén mắm cho người ngồi xa. Bác muốn xem loại hợp với món hôm nay thì em gửi hai chỗ để bác thong thả xem. Nước Mắm Nhỉ Cá Cơm Than Làng Chài Xưa Chai Nhựa 525ml và Nước Mắm Gừng Tỏi Ớt 300g - Làng Chài Xưa.

Tìm hiểu Bảo Tàng Nước Mắm tại Việt Nam

Nước mắm, một gia vị truyền thống của Việt Nam. Bảo tàng nước mắm đầu tiên tại Việt Nam nằm ở địa chỉ: số 360 Nguyễn Thông, Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng. Đến đây, bác sẽ được khám phá lịch sử và quy trình sản xuất nước mắm, bác sẽ hiểu rõ hơn về vai trò văn hóa và kinh tế của nước mắm trong cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam.

Tìm hiểu chi tiết tại Bảo Tàng Làng Chài Xưa

Fanpage: https://www.facebook.com/LangChaiXua.VN

Website: Langchaixua.vn

Hotline: 039.3400.151

ĐẶC SẢN CỦA LÀNG CHÀI XƯA

(3) Giá gốc là: 612.000₫.Giá hiện tại là: 360.000₫.
(37) Giá gốc là: 360.000₫.Giá hiện tại là: 220.000₫.
(30) Giá gốc là: 720.000₫.Giá hiện tại là: 420.000₫.
(5) Giá gốc là: 2.142.000₫.Giá hiện tại là: 1.260.000₫.
(11) Giá gốc là: 1.800.000₫.Giá hiện tại là: 800.000₫.
(6) Giá gốc là: 320.000₫.Giá hiện tại là: 275.000₫.
(46) Giá gốc là: 350.000₫.Giá hiện tại là: 325.000₫.
(7) Giá gốc là: 32.300₫.Giá hiện tại là: 19.000₫.